Miaka 3 sasa: mashtaka dhidi ya Man City vipi?

Takriban miaka mitatu iliyopita, aya 10 kwenye tovuti ya Ligi Kuu ziliitikisa dunia ya soka. Chini ya kichwa cha habari kisicho na mvuto “Taarifa ya Ligi Kuu”, ligi tajiri na maarufu zaidi ya soka la ndani ilitangaza mashtaka ya kinidhamu ambayo hayajawahi kutokea dhidi ya Manchester City, mabingwa wa misimu miwili iliyotangulia (na miwili iliyofuata). Hadi leo, bado tunasubiri uamuzi.

Inakadiriwa kuwa mashtaka 134 yalihusu miaka mingi ya madai ya makosa, lakini yaligawanyika hasa katika makundi mawili makuu: tuhuma kwamba City ilishindwa kutoa “taarifa sahihi za kifedha” kwa ligi, na kushindwa “kushirikiana ipasavyo … na kusaidia” uchunguzi uliofuata. Taarifa mpya imekuwa haba sana tangu wakati huo.

Ligi imeendelea kukataa kutoa maoni. City nao hawajasema zaidi ya taarifa iliyosema “walikaribisha” uteuzi wa jopo huru kuchunguza mashtaka, na wakadokeza kuwepo kwa “mkusanyiko mpana wa ushahidi usiopingika unaounga mkono msimamo wa [City]”. Umma na sekta ya soka wameachwa gizani, au kama tunavyosema Bongo, tumeachwa kwenye mataa!

Sababu za ukimya huu zinaeleweka: kabla ya uamuzi kujulikana, hakuna upande unaotaka kuonekana kama unahujumu mchakato au kuweka shinikizo kwa jopo la watu watatu la kinidhamu linaloongozwa na Murray Rosen KC. Lakini kukosekana kwa taarifa, au hata mwongozo kuhusu mchakato utachukua muda gani, kumeacha mdomo wazi. huku uvumi ukiendelea kuaminika, kwamba nguvu ya pesa inaongea.

Madai ya kufunikwa kwa ukweli au kupanga njama ni ya kawaida, kama ilivyo kauli kwamba mchakato huenda uliharibiwa na Ligi Kuu au kuzuiwa na City. Makadirio ya lini uamuzi utatolewa yanatofautiana kuanzia “karibu sana” hadi “miaka mingi ijayo”.

Usikilizwaji wa kesi katika Kituo cha Kimataifa cha Utatuzi wa Migogoro London, ambako jopo la Rosen liliketi likikabili timu mbili kubwa za mawakili, ulimalizika Desemba 2024. Usikilizwaji huo ulianza mwaka mmoja baada ya mashtaka kutangazwa, yakifuatia uchunguzi wa miaka minne wa ligi dhidi ya City.

Kwa nini bado hakuna uamuzi? Maelezo yanayotolewa yanatofautiana sana: upande mmoja unasema jopo linapitia kila kipande cha ushahidi kwa umakini mkubwa ili kuhakikisha uamuzi thabiti. Upande mwingine unasema kuchelewa kumesababishwa na wajumbe wa jopo kulazimika kurejea kwa sehemu kwenye kazi zao nyingine.

Swali linaloulizwa ndani ya mchezo ni: kwa nini mchakato umeruhusiwa kuchukua muda mrefu kiasi hiki? “Kwa kweli nadhani kila mtu anakaa akijiuliza: ‘Tume inafanya nini?’” alisema mmoja wa viongozi wakuu wa soka la Uingereza. “Ni jambo la kushangaza, kesi si ngumu kiasi hicho. Pia unapaswa kujiuliza: kwa nini mashtaka mengi hivyo? Baadhi ni mazito zaidi kuliko mengine, lakini rasilimali zilezile bila shaka zilitumika kupambana na masuala madogo na makubwa.”

Kulingana na mtu huyo, mwenye uzoefu wa kuunda kanuni za Ligi Kuu, mchakato ulipaswa kuwa na kikomo cha muda. “Inahitaji mfumo wa kinidhamu unaoendana na mdundo wa asili wa mchezo; kesi zinapaswa kusikilizwa haraka,” alisema, akirejea mabadiliko yaliyofanywa na ligi mwaka 2023 ili kuhakikisha mashtaka yanayohusu ukiukaji wa faida na uendelevu wa kifedha yanatatuliwa “ndani ya msimu”.

Kwamba ligi imekuwa chini ya uangalizi mkali kuhusu kesi ya City ni dhahiri kwa mtu yeyote anayepitia mlundikano wa taarifa za vyombo vya habari. Shinikizo kwa mtendaji mkuu wake, Richard Masters, lilikuwa kubwa wakati wa usikilizwaji wa kesi, kukiwa na wasiwasi ndani ya shirika kwamba nafasi yake ilikuwa hatarini. (Hakujakuwa na shinikizo kama hilo kwa uongozi wa City, ambao wameendelea kupinga kanuni za Ligi Kuu huku wakitumia takriban pauni milioni 450 kununua wachezaji katika madirisha manne ya hivi karibuni ya uhamisho.) Hata hivyo, hali imebadilika kwa kiasi fulani katika miezi 12 iliyopita.

Makao makuu ya Ligi Kuu jijini London, ambayo yameendelea kukataa kutoa maoni kuhusu mashtaka 134 dhidi ya City.

Masters alimaliza mwaka 2025 kwa kukubaliana juu ya taratibu mpya za kanuni za kifedha kwa ligi, akimaliza miaka miwili ya mabishano kati ya vilabu na uongozi. Nafasi yake iliimarika na mienendo ndani ya bodi pia ikabadilika, huku sauti mbili zenye nguvu zaidi — Tim Lewis wa Arsenal na Daniel Levy wa Tottenham — zikiondoka.

Hali miongoni mwa vilabu wanahisa mwaka 2026 ni ya kutojali zaidi kuliko uhasama. Kuna uchovu unaohusiana na kesi ya City na shughuli za kisheria kwa ujumla, huku matumizi ya ligi kwenye kesi za kisheria mwaka 2024 pekee yakifikia pauni milioni 45. Pia kuna hisia miongoni mwa baadhi ya vilabu kwamba chochote kitakachotokea kwa City katika kesi hii hakitawaathiri sana.

Iwapo kuna mtazamo kwamba Ligi Kuu na wanahisa wake wangependa tu kuweka jambo hili nyuma yao, bado kuna shauku kubwa ya umma kuhusu matokeo. Mafanikio ya ajabu ya City huenda yakabaki na alama ya nyota milele; misingi ya Ligi Kuu kama mashindano nayo inaweza kutikisika. Kadri kesi inavyoendelea kuchelewa, ndivyo uamuzi wa maelewano unavyoonekana kuwa unawezekana zaidi; Iwe City watapatikana na hatia katika baadhi ya mashtaka, lakini si yote, na adhabu itakayowekwa iwe halisi lakini si ya kubadilisha kabisa taswira.

Miaka mitatu baadaye, hata hivyo, hakuna aliye na uhakika wa kitakachotokea. Asili na ukubwa wa kesi dhidi ya City havijawahi kuonekana katika soka la Uingereza. Kinachostaajabisha pia ni kiwango ambacho taarifa yoyote kuhusu kesi hiyo imeendelea kubaki siri.