Israel Saria
Watu wengi, hasa barani Afrika, hawapendi kuchanganya michezo na siasa kwa sababu michezo huonekana kama sehemu adimu iliyo huru, yenye furaha na inayowaunganisha watu wote. Siasa, kwa upande mwingine, mara nyingi huhusishwa na matatizo kama rushwa, ahadi hewa, ukandamizaji na migawanyiko. Kwa watu wanaokabiliwa na changamoto za maisha ya kila siku, mpira wa miguu au riadha huwa ni njia ya kupumua na kusahau shida kwa muda. Siasa zinapoingizwa kwenye michezo, huhisiwa kama uvamizi wa mahali pekee palipobaki pa faraja.
Sababu nyingine ni hofu ya migawanyiko. Katika jamii nyingi za Afrika, siasa zinaweza kugawa watu haraka kwa misingi ya kabila, eneo au chama. Michezo mara nyingi hufanya kinyume chake kwa kuwaunganisha watu bila kujali tofauti zao. Mashabiki huogopa kwamba siasa zinapoingia kwenye michezo, umoja huo hupotea na mabishano yale yale ya kisiasa hurudi.
Historia nayo ina mchango mkubwa. Serikali nyingi zimewahi kutumia michezo kama chombo cha kujipatia umaarufu, kuficha kushindwa kiutawala au kuwavutia wananchi wakati matatizo halisi hayatatuliwi. Kwa sababu watu wameona michezo ikitumiwa kisiasa hapo awali, huwa na mashaka wanapoona wanasiasa au mamlaka wakijaribu kuipa michezo maana ya kisiasa. Mara nyingi huonekana kama hila, siyo nia ya dhati.
Pia kuna suala la hofu na usalama. Katika nchi ambazo kutoa maoni ya kisiasa ni hatari, wanamichezo wanaozungumza waziwazi wanaweza kuadhibiwa, kufungiwa au kupoteza ajira zao. Mashabiki wanaelewa hatari hiyo na hawapendi kuona michezo ikigeuzwa jukwaa linalowaweka wanamichezo kwenye hatari. Kwa kuwa wanamichezo wengi hutoka kwenye familia maskini, watu huhisi ni bora walinde taaluma zao kuliko kuhatarisha maisha yao kwa siasa.
Zaidi ya hayo, kuna mtazamo wa kitamaduni kwamba michezo ni ya wananchi, ilhali siasa ni za watu wachache wenye mamlaka. Michezo huonekana kuwa ya kweli, ya hisia na ya kijamii, wakati siasa huonekana kuwa za kujinufaisha. Kuzichanganya huhisiwa kama kuchafua kitu kilicho safi kwa kitu kisichoaminika.
Hata hivyo, ukweli ni kwamba michezo na siasa haziwezi kutenganishwa kabisa. Timu za taifa, bendera, nyimbo za taifa na ushindani kati ya mataifa tayari vina maana za kisiasa. Tofauti ni kwamba watu hukubali siasa zinapokuwa za kimyakimya au za alama, lakini hupinga zinapokuwa wazi na zinapowakumbusha waziwazi matatizo waliyokuwa wakijaribu kuyasahau.
Comments
Loading…