“lakini nchi za Afrika zahoji athari za kifedha za mabadiliko ya Afcon“
Gianni Infantino, rais wa Fifa, hatimaye amefanikisha mpango wake wa muda mrefu wa kubadili Kombe la Mataifa ya Afrika (Afcon) kutoka kufanyika kila baada ya miaka miwili hadi kila baada ya miaka minne kuanzia 2028. Ingawa hatua hii imepokelewa kwa furaha na vilabu vya Ulaya—hasa England—imezua wasiwasi mkubwa miongoni mwa mashirikisho ya Afrika.
Hofu kubwa: Mapato
Takriban asilimia 80 ya mapato ya Caf hutokana na Afcon. Kupunguza mzunguko wa mashindano kunamaanisha mapato kidogo, jambo ambalo linaweza kuyaumiza mashirikisho mengi ya Afrika yanayoyategemea kwa uendeshaji wa ligi, maendeleo ya vijana na miundombinu.
Patrice Motsepe, rais wa Caf, awali alipinga wazo hilo akisema wazi: “Tunahitaji pesa.” Hata hivyo, sasa amelazimika kukubali, hali inayochukuliwa na wengi kama dalili ya shinikizo kubwa kutoka Fifa.
Je, Caf inaendeshwa kutoka Zurich?
Kuna madai makubwa kwamba Fifa—kupitia Infantino—ndiyo inayodhibiti maamuzi ya Caf. Ushiriki wa karibu wa katibu mkuu wa Caf, Véron Mosengo-Omba (rafiki wa karibu wa Infantino), umeongeza hisia kwamba uamuzi huu haukutokana na maslahi ya Afrika bali ajenda ya kimataifa.
Mosengo-Omba pia anakabiliwa na tuhuma za:
- Kuendesha Caf kama mali binafsi
- Kuunda mazingira ya hofu kwa wafanyakazi
- Kuwafukuza wanaopinga uongozi wake
Haya yote yanatia doa utawala wa Caf.
Mpango mbadala: African Nations League
Motsepe anategemea kuanzisha African Nations League kuanzia 2029, itakayofanyika kila mwaka, kuziba pengo la mapato litakalosababishwa na Afcon kupunguzwa. Hata hivyo, bado kuna maswali mengi:
- Itakuwa na mvuto sawa kibiashara?
- Itachukua nafasi ya mashindano gani ya sasa?
- Hatima ya Chan na mashindano ya kanda kama Cosafa Cup ni ipi?
Ratiba bado ni tatizo
Licha ya madai kwamba mabadiliko haya yatapunguza migongano ya ratiba kati ya vilabu na timu za taifa, bado:
- Ratiba ya kimataifa imebanwa zaidi
- Mashindano mapya ya Fifa (kama Club World Cup) yanaongeza mzigo
- Wazo la kucheza Afcon ndani ya dirisha la wiki tatu bado halieleweki kiutendaji
Hitimisho
Makala hii inaonyesha wazi mapambano ya madaraka kati ya Fifa na Caf, ambapo Afrika inaonekana kulazimishwa kuendana na mahitaji ya soka la Ulaya. Ingawa lengo ni “kusawazisha ratiba” na kukuza thamani ya kibiashara, hatari kubwa ni kwamba Afrika inaweza kupoteza uhuru wake wa kujiamulia mustakabali wa soka lake—na pia pesa.
